شهر قصه
شهر قصه، نام نمایشنامهای مشهور، اثر بیژن مفید است. شهر قصه در سال ۱۳۴۷ در اولین جشن هنر شیراز اجرا شد.
شهرقصه در ۸۰۰۰ صفحه تایپ شده و ۸ ساعت نوار ضبط شده از متن آن وجود دارد. بیژن مفید یکی از نسخهها را با گروه نمایش برنامه دوم رادیو تهران ضبط کرده بود. با جا افتادن کار در خانه پیش آهنگی ناحیه پنج تهران، خیابان شهباز که آتلیه تئاتر نامیده شده بود، حدود یک سال هر هفته با تماشاچیان دعوتی اجرا میشد.
شهر قصه اولین بار خارج از «آتلیه تئاتر» در دبیرستانی در ناحیه پنج تهران اجرا شد.
تمرینات و اجراها یک سال ادامه داشت. اردیبهشت ۱۳۴۷ فرخ غفاری، خجسته کیا و رضا قطبی شهر قصه را به جشن هنر دوم دعوت کردند. شهر قصه چهار شب در جشن هنر شیراز، «دانشگاه پهلوی» سه ماه در تئاتر سنگلج (بیست و پنج شهریور)، شش ماه در انجمن اطلاعات بانوان و چند شب در شهرهای جنوب ایران اجرا شد (آبادان، مسجدسلیمان، آغاجاری).
درباره نویسنده
بیژن مفید روز ۲۲ خرداد ۱۳۱۴ در تهران متولد شد. از کودکی ویولن مینواخت. در دوران دبیرستان در هنرستان هنرپیشگی که دکتر مهدی نامدار رئیسش بود به آموزش تئاتر پرداخت. فهیمه راستکار، هوشنگ لطیف پور، علی نصیریان، جعفر والی، پرویز بهرام، رضا بدیعی، جمشید لایق، از هم دورههای بیژن مفید بودند. در سال ۱۳۳۲ در هنرستان در مسابقه نمایش نامه نویسی با نمایش نامه عروسکها شرکت کرد و برنده نشد.
بعد از پایان دبیرستان در دانشکده حقوق و بعد در دانشکده ادبیات با ریاست دکتر سیاسی به تحصیل ادبیات انگلیسی پرداخت. همین سال ها با عباس جوانمرد، هوشنگ لطیف پور، پرویز بهرام و دیگران به جلسات تئاتر شاهین سرکسیان میرفت.
سال ۱۳۳۳ دیویدسن برای تدریس ادبیات نمایشی آمریکایی در دانشگاه به تهران آمد و بیژن مفید با او به کار پرداخت و نمایش نامه باغوحش شیشهای اثر تنسی ویلیامز را با بازیگری بیژن مفید در صحنه گرد در انجمن ایران و آمریکا با موفقیت زیاد روی صحنه برد. بیژن مفید برای روی صحنه بردن نمایش نامه شهر ما نوشته تورنتون وایلدر و همه پسرانم نوشته آرتور میلر دستیار کارگردان او بود. بعد از دیویدسن جرج کویین بی به تهران آمد و بیژن مفید در نمایش نامههای بیلی باد، مرد دوم و سفر دور و دراز به درون شب به عنوان بازیگر و دستیار کارگردان با او همکاری کرد.
بیژن مفید با گروه های تئاتری که تشکیل میشد همراهی و همکاری داشت. ایدههای جستجوگر او برای زبان تئاتری منجر به تشکیل «آتلیه تئاتر» ۱۳۴۵در سال و سال ۱۳۴۷ کارگاه نمایش شد.
کارگاه نمایش به همت بیژن صفاری و رضا قطبی و با کارگردان هایی مثل خجسته کیا با نمایشنامه حلاج، ایرج انور با نمایشنامه نظارت عالیه و بیژن مفید با نمایشنامه ماه و پلنگ شروع به کار کرد و تا ۱۳۵۸ گروه های مختلفی به جستجوهای تئاتری پرداختند.
بیژن مفید بین سال های ۱۳۴۲ تا ۱۳۴۷ حدود ۱۵۰ نمایشنامه از آثار کلاسیک دنیا برای برنامه دوم رادیو تهران ترجمه و کارگردانی کرد. چندین قصه برای کودکان، انتشارات فرانکلین و ترجمه فراوان سناریو فیلم های امریکایی و انگلیسی برای دوبلاژ.
درباره نمایش
بیژن مفید در بروشور شهر قصه نوشتهاست:
«شهر قصه حکایت انسان های ساخته ذهن یک قصّه گوست؛ انسان هایی که ماسک حیوانات را به چهره دارند و به دنیای پر از ریا و دروغ کوچکشان خو گرفتهاند. یک روز یک انسان جدید به شهر وارد میشود و به رنگ آنها درمیآید و هویت خود را از دست میدهد.»
بیژن مفید در مورد شهر قصه در مصاحبهای با بصیر نصیبی در مجله نگین شماره ۴۳ آذرماه ۱۳۴۷ در جواب سوالی میگوید:
« س- پرسوناژهای شما در طول نمایش به بهرهکشی و سودجویی از هم میپردازند. چه نیرویی این روابط را بر پا نگه داشته است؟
ج- بحث تلخی ست. در حقیقت شهر قصه، قصه گرگهاست. روایت است در شبهای سرد زمستان دو گرگ گرسنه به هم میرسند. از ترس روبروی هم مینشینند و مواظب یکدیگرند که یکی آن دیگری را از شدت گرسنگی پاره نکند. کم کم گرگان دیگر میرسند و همه دور هم مینشینند و مواظب یکدیگر پلک نمیزنند. هر بار یکی خسته میشود و پلک میزند، بقیه بر سرش میریزند و پاره پارهاش میکنند. و متوجه نیستند که زمان پاییدن یکدیگر شاید شکارهایی رد شدهاند و آنها ندیدهاند. شهر قصه، حکایت حلقه گرگهاست و تراژدی نکبت بار آدمیزاد. شاید اگر هر کدام از آنها حرکتی میکردند وضعشان اینهمه دردناک نبود.
و چند خط بعد میگوید "نکته اینکه این کار کمک زیادی به پر شدن فاصله فکری بین روشنفکر و مردم عادی میکند. این دو دسته در عصر ما روز به روز از هم فاصله میگیرند. این فاصله باید روزی از بین برود. کار من کوششی است برای پر کردن این خندق ذهنی بین روشنفکر و مردم."
بیژن وقت بسیاری صرف فیلم شهر قصّه با کارگردانی منوچهر انور کرد که با شکست تجاری روبرو شد.» تلویزیون "من و تو" برای اولین بار اقدام به تولید انیمیشن شهر قصه نمود که در نوروز سال ۹۰ از این شبکه پخش شد. این برنامه مورد توجه بسیار بینندگان قرار گرفت.این نمایشنامه بارها در سراسر کشور به گونه های مختلف به نمایش در آمده.آخرین اجرای این نمایشنامه سال نود چهار در شهرستان خرمبید به کارگردانی آرش حسنلی انجام شد. نمایشنامه شهر قصه سال ۱۳۴۷ بوسیله انتشارات جشن هنر به چاپ رسید.
وبلاگ کافکا در کرانه
مطلب مرتبط
گفتم كه بنما نردبان تا بر روم بر آسمان
مطلب مرتبط
طرز تهیه موس گلابی وانیلی
